cultuur

Hoorzitting in Vlaams Parlement over samenwerking tussen VRT en culturele sector

Over de samenwerking tussen de VRT en de culturele sector was er op donderdag 27 april een hoorzitting in het Vlaams Parlement. Peter Claes (algemeen directeur Media & Productie) en Chantal Pattyn (manager cultuur, nethoofd Klara) hebben voor VRT antwoord gegeven op een vraag van Katia Segers (lid van de Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media voor SPa). Haar vraag had de intentie om van minister Sven Gatz meer uitleg te krijgen over samenwerking tussen de VRT en de culturele sector. Ook Patrick Allegaert (voorzitter Overleg Vlaamse Musea), Hilde Van den Bulck (hoogleraar Communicatiewetenschappen, Universiteit Antwerpen) en Tim Raats (senior researcher iMinds-SMIT) werden ondervraagd door de leden van de mediacommissie.

Vraag om uitleg over samenwerking tussen de VRT en de culturele sector van Katia Segers, commissielid voor SPa, aan minister Sven Gatz

“Voorzitter, minister, cultuur is een van de kernopdrachten van de VRT en staat dan ook centraal in de strategische doelstellingen van de beheersovereenkomst. Ik weet niet of het zin heeft om die strategische doelstellingen in dit kader te herhalen. Ik denk dat iedereen ze ongeveer uit het hoofd kent. Desondanks wordt echter vaak gemord over het cultuuraanbod van de VRT, onder andere in recente opiniestukken en artikels. In De Morgen was er een stuk getiteld ‘Op zondag lust ik wel iets anders dan hapklare sandwiches met actua’ en in De Standaard het opiniestuk waarnaar de voorzitter heeft verwezen.”

“Vertegenwoordigers uit het brede culturele veld roepen de VRT daarom op om intensiever te gaan samenwerken, en zo van “The Arts Club meer een échte Culture Club” te maken. Men haalt in dat verband het voorbeeld aan van de Britse openbare omroep BBC, die een sterke traditie heeft van het afsluiten van ‘memorandi of understanding’ met actoren uit het culturele veld, zoals de British Library, de British Film Council, en Arts Council England.”

 

 

Patrick Allegaert, voorzitter Overleg Vlaamse Musea, doet een oproep voor structureel overleg tussen de VRT en de brede cultuursector

 

(…)

“Ik roep op tot een soort herstel, tot een structureel overleg tussen de VRT en de brede cultuursector. Ik weet dat er in het verleden goede pogingen zijn geweest. Die zijn een tijdje meegegaan, maar we vonden in de cultuursector dat die altijd uiteindelijk min of meer een stille dood zijn gestorven.” (…)

 

“Ik pleit bij dezen ook voor een soort media-academie, waarin het voor de sector ook duidelijk is wat belangrijk is voor welk medium, hoe keuzes worden gemaakt, maar aan de andere kant denk ik dat ook een soort cultuuracademie interessant kan zijn. Die kan inzicht geven in de grote trends van het cultuurbeleid, hot items, trends in Vlaanderen en België en internationaal. Dat is geen vervanging voor de Centrale CultuurCel (CCC), want die CCC heeft duidelijk zijn sporen al verdiend en zit eigenlijk al verder in het concrete van de programma’s en de concrete verwijzingen.” (…)

 

“Ten tweede blijft het in de sector gaan over de aanpak voor een brede spreiding over alle netten. Dat wordt gezien. Dat wordt ook geapprecieerd als iets zeer goeds. Toch is er de vraag naar iets meer en beters. Dan komt natuurlijk ook een programma als Culture Club naar voren als een belangrijke stap. Die wordt door veel mensen ook bijzonder gewaardeerd, maar men ziet ook de beperkingen ervan, in die zin dat het sterk is opgebouwd rond de personality van de twee mensen die het naar voren brengen.”

 

 

Peter Claes, algemeen directeur VRT Media & Productie, onderschrijft dat voor VRT cultuur prioritair is

 

“We willen duidelijk maken hoe we de opdracht die voortvloeit uit de beheersovereenkomst, op dit moment aan het aanpakken zijn. (…)

We zitten hier niet louter om een presentatie te geven, maar om elkaar te vinden en om op het eind van de rit in een vertrouwensvolle opzet verder samen te werken.”

 

“De beheersovereenkomst 2016-2020 geeft duidelijk aan dat cultuur prioritair is. We zijn op een gestructureerde manier met die opdracht aan de slag gegaan. We willen vier punten toelichten.

 

We grijpen de uitgestoken hand en willen gaan voor structureel overleg. Het gaat over de aanpak, maar ook over vertrouwen.

 

Ten eerste, we geloven dat een gestructureerde organisatie tot resultaten kan leiden. Ten tweede, volgend vanuit die organisatie: wat is onze visie en missie? Wat is het kader dat ons zal bezighouden in heel die periode? Dan volgen er acht concrete pijlers waarop we werken, die we zullen toelichten aan de hand van concrete voorbeelden van wat we realiseren en niet van algemene principes. Ten slotte geven we cijfers: in veel van wat de VRT doet, is meten weten.

 

We willen vooruitgang boeken, dus willen we transparantie over cijfers, zowel de cijfers die worden gevraagd door de beheersovereenkomst als die die we onszelf opleggen.”

 

Met betrekking tot de organisatie is het eerste wat ik heb gedaan, iemand aanstellen die verantwoordelijk is voor het horizontale domein van cultuur. (…) Je hebt de verticale verantwoordelijkheden.

 

Dat zijn vaak de netmanagers of de hoofdredacteurs. Hoe kunnen we het verticale behouden maar er toch voor zorgen dat een horizontale structuur dat verrijkt? Iemand staat dus aan het hoofd, en dat is Chantal Pattyn. Zij is daaraan begonnen op 22 maart 2016. Zij heeft onmiddellijk het cultuuroverleg gereactiveerd. Dat heet de CCC: ‘Cellules Culturelles Combattantes’.

Een groep van vijftien mensen beslist hoe cultuur wordt gebracht op de VRT. Dat zijn niet per se de netmanagers. Zij komen van redacties. Zij beslissen dag in dag uit wat er op antenne komt, op tv, op radio en online, en wat niet. Eén keer per week, op donderdag, gaan ze gedurende anderhalf uur door de agenda, blikken vooruit en kijken terug. Zij nodigen ook spelers uit het veld uit om presentaties te houden over wat er staat aan te komen. Chantal en dat cultuuroverleg zijn twee zeer belangrijke elementen in de manier waarop we in deze beheersovereenkomst deze opdracht opnemen.”

 

“Het eerste wat Chantal heeft gedaan, is een visie formuleren. Het is iets heel korts, maar het houdt toch iedereen bezig. En dan gaat het niet specifiek over alleen maar de CCC. Het dringt door tot alle lagen van de VRT. Ook binnen het netmanagement staat dit principe voorop, of het nu Canvas is of MNM.” (…)

 

 

Chantal Pattyn, VRT nethoofd Klara, licht de VRT-aanpak en missie toe over cultuur

 

“Cultuur is de (buiten-)gewoonste zaak van de wereld”: dat is onze vertaling van het principe van de beheersovereenkomst. Dat is echt de manier waarop wij op de VRT met cultuur proberen om te gaan. Net omdat cultuur zo buitengewoon is, zou cultuur eigenlijk de normaalste zaak van de wereld moeten zijn. We gaan dus voor een heel breed gedragen cultuuraanpak.”

 

“Ik vind dat eigenlijk een zeer sympathieke manier om naar cultuur te kijken. We moeten cultuur niet beschouwen als iets wat moeilijk of onbegrijpelijk is. Ik had het gevoel dat we toe waren aan een mentaliteitswijziging. We zijn met deze visie naar alle mensen van de VRT getrokken. Cultuur is niets om bang van te zijn. Dat stigma bestaat nog steeds. Het is de buitengewoonste zaak ter wereld. De heer Raats heeft daarnet al verklaard dat het niet enkel gaat om bewondering, maar ook om verwondering. Als we allemaal iets delen, is het verbeelding. Cultuur is voor de VRT een zaak van iedereen.”

 

“Om de beheersovereenkomst te vertalen, hebben we vervolgens een missie geschreven. Ze staat hier te lezen: De VRT zet in op een actieve en geïntegreerde cultuuraanpak die de mediagebruiker met kennis van zaken informeert over het culturele landschap met als doel de participatie aan cultuur te stimuleren. (…) Participatie is het einddoel waarmee we allemaal bezig zijn. De cultuurvisie is gebaseerd op een achttal pijlers.” (…)

 

“Ten eerste is er de agenda. (…) Die vergaderingen elke donderdagnamiddag zijn heel belangrijk. De toegewijde cultuurmedewerkers van de VRT komen dan samen om de cultuuragenda te bekijken. Eerlijk gezegd, is dat iets enorms. Ik krijg elke dag ongeveer driehonderd mails met culturele informatie. Die sector communiceert ongelooflijk veel. Daarnaast ligt er nog een pak papier op mijn bureau. (…) De cultuursector is zeer aanwezig in Vlaanderen en communiceert ook ontzettend goed. Het is echter ook ontzettend veel. We moeten dan ook met een aantal mensen die informatie triëren. Op basis van die informatie wordt bepaald wat op Klara zal worden behandeld. Klara is een toegewijd net, en dat is bijgevolg vrij gemakkelijk. Vervolgens gaan we na wat prioritair is voor de nieuwsprogramma’s van Radio 1 en dergelijke.” (…)

 

“Ten tweede is er de variatie, wat ook heel belangrijk is. Ten derde stellen we prioriteiten die we in heel de agendering aan bod willen laten komen. Ten vierde zorgen we voor de internationale uitstraling van onze Vlaamse cultuursector. Ten vijfde houden we rekening met de input vanuit de cultuursector. Ten zesde werken we ook samen met die sector. Ten zevende is er de zeer belangrijke samenwerking tussen de verschillende netten van de VRT. Ten achtste hebben we ambassadeurs op de VRT.” (…)

 

Net omdat cultuur zo buitengewoon is, zou cultuur eigenlijk de normaalste zaak van de wereld moeten zijn. We gaan dus voor een heel breed gedragen cultuuraanpak.

 

“Zoals ik met betrekking tot de agendering al heb vermeld, beschikken we over een aantal cultuurformats. Indien we stellen dat cultuur de buitengewoonste zaak ter wereld is, is het natuurlijk onze taak al die programma’s in het cultuuraanbod te laten delen. Het Journaal is voor ons zeer belangrijk. We hebben een aantal kritieke prestatie-indicatoren en zouden 365 items per jaar moeten brengen. Dat is eentje per dag. We halen die indicator.” (…)

 

“Cultuur moet ook deel uitmaken van De Madammen, van De Spits op Radio 2, van Iedereen Beroemd, van Van Gils en Gasten, van De Afspraak en van Terzake. Het moet ook aan bod komen in Planeet De Cock op MNM. Dat moet ook in De Wereld Vandaag, Interne Keuken, Touché en dergelijke. Op zich zijn dit geen cultuurprogramma’s, maar ze worden wel voor 75 procent met culturele inhoud ingevuld.”

 

“Daarnaast zijn er nog de cultuurformats zelf. Klara is eigenlijk in zijn geheel een cultureel format. Op televisie is Culture Club aanwezig, maar dit bestaat ook als een online magazine. (…) Er zijn veel cultuurformats maar op basis van onze visie zetten we vooral in op de breed gedragen culturele covering.” (…)

 

“De VRT houdt tevens rekening met alle domeinen die we aan bod moeten brengen. Dat zijn er veel. Het gaat onder meer om de podiumkunsten. (…) We hebben het over klassieke muziek en over moderne muziek. (…) We besteden ook aandacht aan de beeldende kunst en aan de literatuur. (…) Ook architectuur en toerisme komen aan bod. (…) We hebben op dit vlak een grote opdracht.”

 

“De CCC legt ook een aantal prioriteiten vast. We vinden een aantal culturele manifestaties zo belangrijk dat we vinden dat de hele VRT ze moeten dragen. (…) Op die manier kunnen we met cultuur op een zeer sympathieke en open wijze een groot publiek bereiken.

 

“De internationale uitstraling is voor de VRT belangrijk. Ik vind dat we onze bijdrage moeten leveren aan de uitstraling van onze Vlaamse cultuursector. Een aantal kunstenaars staan in de internationale liga aan de top.” (…)

“De vijfde pijler houdt in dat we dit uiteraard niet alleen doen. We kunnen niet zonder de cultuursector en zonder de informatie die anderen aanleveren. We werken op basis van de input van velen. Veel culturele instellingen komen langs, maar de CCC voeren een strenge selectie. (…) Er zijn tevens veel individuele gesprekken met de managers van al die huizen. De CCC zet echter vooral in op mensen.”

 

“De zesde pijler houdt in dat we niet enkel de input van, maar ook een samenwerking met de sector kennen. De verschillende netten hebben een zeer intensieve samenwerking met de cultuursector.” (…) De zevende pijler is eveneens belangrijk en betreft de samenwerking tussen de netten die de CCC verzorgt. Ik heb niets tegen efficiëntie. (…) Binnenkort komt de Koningin Elisabethwedstrijd eraan. Dat is een zeer intensieve samenwerking tussen Canvas en Klara.”

“Tot slot is er nog de laatste pijler. Zonder al deze mensen zouden we dit absoluut niet kunnen waarmaken. We zetten meer en meer in op die ambassadeurs. Zij krijgen cultuur verkocht en kunnen cultuur op onlineplatformen zetten. Het zal nooit werken zonder deze mensen die de liefde voor cultuur uitdragen.” (…)

 

 

 

Peter Claeys, algemeen directeur VRT Media & Productie, grijpt de uitgestoken hand van de culturele sector maar vraagt ook om begrip

 

(…)

“Ik kom even terug op wat Patrick Allegaert zei. We grijpen de uitgestoken hand en willen gaan voor structureel overleg. Het gaat over de aanpak, maar ook over vertrouwen. Wat ons betreft kan een dubbel voorzitterschap van dat overleg worden aangekondigd. Er is een dubbele verantwoordelijkheid. We willen de opdracht ter harte nemen en het vertrouwen met de sector opbouwen, terwijl de sector zich organiseert. Dat laatste is belangrijk, want dat is niet eenvoudig. De sector moet ook begrijpen in welke context de VRT opereert. Er is de context van het medialandschap, de financiële context, en ook de vraag wat de Vlaming wil. Zo willen we vooruitgang boeken, in het verlengde van wat de beheersovereenkomst voorschrijft.”